Δευτέρα, 18 Νοεμβρίου 2019

ev media-logo

Συγκλονιστικές περιγραφές από το πρώτο ολοκαύτωμα του Καρπενησίου, πριν από 76 χρόνια - Οι Γερμανοί έκαιγαν και σκότωναν

Με μελανά χρώματα έχει γραφτεί στην ιστορία της μικρής Ευρυτανίας η 7η Νοεμβρίου του 1943, τότε που οι Γερμανοί ναζί καταστρέφουν σχεδόν ολοκληρωτικά το Καρπενήσι, θανατώνουν ανήμπορους κατοίκους του, λεηλατούν, υφαρπάζουν ό,τι θεωρούν χρήσιμο, βάζουν φωτιά σε σπίτια, περιουσίες και ξενοδοχεία και αφήνουν πίσω τους καμένη γη. Η εκδικητική μανία των κατακτητών θα επαναληφθεί μόλις λίγους μήνες αργότερα, τον Αύγουστο του ’44: οι φασιστικές ορδές εισβάλουν στο Καρπενήσι και το ισοπεδώνουν απ’ άκρη σ’ άκρη, σκορπώντας ξανά τον θάνατο και τον όλεθρο.

Δημοσιεύουμε σήμερα αποσπάσματα από το βιβλίο «Ο σπαραγμός της Ευρυτανίας 1943-1945», του Κώστα Χινοπώρου, και στεκόμαστε στο πρώτο ολοκαύτωμα, του Νοέμβρη του ’43, όπου ο συγγραφέας περιγράφει -όπως τα έζησε- τα τραγικά γεγονότα:karpenisi-nazi-november-1943

"ΟΙ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΙ ΤΩΝ ΑΘΛΟΙ

Κατά τα τέλη Ιανουαρίου 1943 το Ιταλικό Σύνταγμα πού είχεν έδρα του το Καρπενήσι, μετεστάθμευσε στο Αγρίνιο. Στο δρόμο του κει κοντά (…) τουφέκισε τούς Γ. Σταμούλην, Κ. Χειλάν καί I. Μαντέκαν που τούς είχε πάρει μαζί του. Με τα δυστυχισμένα αυτά θύματα περάσαμε μαζί κάμποσα τραγικά ημερόνυχτα στο κρατητήριο του Καρπενησίου καθώς θυμάται ο αναγνώστης κι έγινε λόγος για τα απίστευτα βασανιστήρια που δοκίμασαν. Τον Ηγούμενο τής Μονής Προυσού τον ώδήγησαν ώς τό Αγρίνιο, όπου υστέρα από κάμποσες μέρες τόν άφησαν ελεύθερο.
Στο Καρπενήσι ήλθε τότε άλλο Ιταλικό Σύνταγμα από τη Λαμία ν’ αντικαταστήση αυτό πού έφυγε. Μείνανε οι Ιταλοί ώς το τέλος Απριλίου 1943, όταν επί τέλους απάλλαξαν οριστικά την Ευρυτανία από την παρουσία τους.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Ε’

ΤΑ ΑΛΛΑ ΣΑΡΚΟΒΟΡΑ ΘΗΡΙΑ…

Αλλά κι αν έφυγαν οι Ιταλοί, δε χαρήκαμε τη λύτρωσί μας. Ζούσαμε με το διαρκή φόβο και την αγωνία Γερμανικής επιδρομής,—αφήνω τις άλλες δοκιμασίες μας και λαχτάρες μας απ’ τους αναρχικούς. Και πραγματικά στις αρχές Νοεμβρίου του 1943 έφτασαν τα νέα αυτά σαρκοβόρα και αιμοδιψή θηρία πού σκόρπιζαν γύρω των τη φρίκη και την απελπισία. Προχώρησαν στην Ευρυτανία διηρημένοι σε δύο φάλαγγες.
Η μία από τις φάλαγγες αυτές ξεκίνησε από το Αγρίνιο κι έφτασε στον Αγιο Βλάση. Αλλά οι κάτοικοι τής παληάς αυτής Ευρυτανικής πολίχνης ετίμησαν την πολεμική τους παράδοσι. Και όπως στην Επανάστασι του 1821 έδωκαν με τον Καραϊσκάκη και τον Πεσλή την ένδοξη μάχη τής Κορομηλιάς και χτύπησαν τούς Τούρκους, έτσι και τώρα επρόταξαν τα στήθη τους στον άγριο κατακτητή (…).

Το Γερμανικό αυτό τμήμα έφτασε ως το Μαραθιά, όπου έκαψε τέσσερα σπίτια, όπως έκαψε και μερικά σπίτια στα Σίδηρα. Είναι περιττόν να προστεθή πώς ό,τι εύρισκαν μπροστά των οι Γερμανοί, αγροτικά προϊόντα, ζώα, ακόμη και έπιπλα τ’ άρπαζαν ή τα έκαιγαν.

Η ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΑΡΠΕΝΗΣΙΟΥ

Ή άλλη φάλαγξ ξεκίνησε από τη Λαμία, έφτασε στο Καρπενήσι και απ’ εκεί τμήματά της προχώρησαν έως το Κρίκελλο, το Μεγάλο χωριό και το Καλεσμένο. Οι περισσότεροι απ’ τους κατοίκους, σαν άοπλοι πού ήταν, μόλις επληροφορήθηκαν την κίνησι των φαλάγγων αυτών προς την Ευρυτανία, ετράπησαν προς τα όρη και έζησαν εκεί πολλές μέρες υπό βροχήν και δριμύ ψύχος, νηστικοί και σέ κακά χάλια. Οι Γερμανοί πού μας ήλθαν από τη Λαμία ώργίασαν και αυτοί κυριολεκτικώς. Στο Κρίκελλο διήρπασαν ό,τι είχε απομείνει από τους Ιταλούς και συνέλαβαν το Γιώργο Τραγή πού έχει από τότε εξαφανισθή. Στο Μεγάλο Χωριό, Μικρό χωριό και Κλαψί έκαναν επίσης διαρπαγές και συνέλαβαν τους Χρίστον Σιαμανήν από το Μεγάλο Χωριό, Δημήτριον Τζαμάραν από το Κλαψί κι ένα καλόγηρο τής Μονής Προυσού, το Νικόδημο, τους οποίους και εξετέλεσαν στο Καρπενήσι. Στο χωριό Καλεσμένο έκαμαν επίσης διαρπαγές και στο χωριό Λάσπη σ’ άκόμη μεγαλύτερη έκτασι, αρκεί ν’ αναφέρω πώς πήραν όλα σχεδόν τα γελάδια των κατοίκων και τα μετέφεραν στή Λαμία. Ολόκληρα επίσης ποίμνια από πρόβατα και γίδια διήρπασαν στην περιφέρεια τής Μυρίκης καθώς και σ’ όλη την περιφέρεια από τη Ράχη έως το Καρπενήσι πού ήταν γεμάτη από σκηνίτες κτηνοτρόφους. Στη Ράχη συνέλαβαν τον σκηνίτη Σεραφ. Γαλανό με τα δυο παιδιά του, τον Παναγιώτη και τον Κώστα και τούς εξετέλεσαν στο Καρπενήσι.

Αλλά προ πάντων στο Καρπενήσι έδρασαν με ακόμη μεγαλύτερη μανία. Ελεηλάτησαν κάμποσα σπίτια και την αγορά. Διήρπασαν εβδομήντα χιλιάδες οκάδες άλευρα του Ερυθρού Σταυρού, τα φόρτωσαν στ’ αυτοκίνητα και τα μετέφεραν στη Λαμία. Ανετίναξαν το Γυμνάσιο, τα τρία τουριστικά ξενοδοχεία «Τυμφρηστό», «Ευρώπη» και «Νέα Υόρκη» κι’ έκαψαν δεκαεπτά ακόμη σπίτια κι ολόκληρη σχεδόν την αγορά. Σκότωσαν το σωφέρ Νικ. Τσουκαλά και το κοριτσάκι του βιβλιοπώλη Κ. Κοτοπούλη, τη Ρωξάνη. Το πιο αποτρόπαιο απ’ όλα τους τα κατορθώματα κατά την επιδρομή αυτή του Νοεμβρίου 1943 ήταν ό μαρτυρικός θάνατος του Ί. Ψιλλοπούλου μαζί με τη γυναίκα του και το κοριτσάκι τους, τη Ντία, ένδεκα μόλις χρονών. Τούς έκαψαν ζωντανούς μέσα στο σπίτι τους που το επυρπόλησαν. Αυτοί οι δυστυχισμένοι δεν ήθελαν να βγουν έξω με την αφελή σκέψι πώς οι Γερμανοί στο τέλος δεν θα βαζαν φωτιά στο σπίτι τους για να μη τούς κάψουν μέσα ζωντανούς, κι’ έτσι την έπαθαν (…)".